เมื่อใดที่ต้องสอบเทียบเครื่องมือวัด?
เมื่อใดที่ต้องสอบเทียบเครื่องมือวัด (When Should Measuring Instruments Be Calibrated?) การสอบเทียบเครื่องมือวัด (Calibration) เป็นขั้นตอนสำคัญที่หลายองค์กรให้ความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะเป็นการรับรองว่าเครื่องมือวัดให้ค่าผลลัพธ์ที่ถูกต้องและเชื่อถือได้ ซึ่งมีผลต่อคุณภาพของสินค้า ผลการทดสอบ และความปลอดภัยของกระบวนการผลิตโดยตรง อย่างไรก็ตาม คำถามที่เกิดขึ้นบ่อยคือ “แล้วเมื่อใดที่ควรสอบเทียบเครื่องมือวัด?” “เครื่องมือใดบ้างที่จำเป็นต้องสอบเทียบ?” และ “ควรสอบเทียบถี่แค่ไหนจึงเหมาะสม?” เครื่องมือวัดใดจำเป็นต้องสอบเทียบ โดยหลักทั่วไปเครื่องมือวัดที่มีผลกระทบโดยตรงต่อคุณภาพของผลิตภัณฑ์หรือผลการวัดจะต้องทำการสอบเทียบอย่างสม่ำเสมอ เช่น เครื่องชั่ง, เครื่องวัด pH, เครื่องวัดอุณหภูมิ, เครื่องวัดความดัน, เครื่องมือทางไฟฟ้า หรือเครื่องมือวิเคราะห์ทางวิทยาศาสตร์ที่ใช้ในการตรวจสอบคุณภาพวัตถุดิบและผลิตภัณฑ์. หลักการพิจารณาว่าเครื่องมือใดควรสอบเทียบ 1. พิจารณาจากผลกระทบต่อคุณภาพสินค้า — หากเครื่องมือวัดนี้อ่านค่าผิดไปจากเกณฑ์การยอมรับ จะส่งผลเสียต่อคุณภาพของสินค้า ผลิตภัณฑ์ หรือความปลอดภัยหรือไม่ หากคำตอบคือ “ใช่” เครื่องมือนั้นจำเป็นต้องสอบเทียบแน่นอน. 2. พิจารณาจากความถี่ในการใช้งาน — เครื่องมือที่ใช้งานบ่อย หรืออยู่ในสภาวะแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ควรได้รับการสอบเทียบถี่กว่าปกติ. 3. พิจารณาจากข้อกำหนดของมาตรฐาน — มาตรฐานเช่น ISO/IEC 17025, ISO 9001, GMP, GLP, HACCP กำหนดให้เครื่องมือวัดที่มีผลต่อคุณภาพหรือความปลอดภัยต้องสอบเทียบกับหน่วยงานที่ได้รับการรับรอง. 4. พิจารณาจากเหตุผลเพื่อความมั่นใจของผู้ใช้งาน — เช่น เครื่องมือที่เพิ่งซ่อมหรือเปลี่ยนชิ้นส่วน, เครื่องมือใหม่ หรือเครื่องมือในงานที่มีความเสี่ยงสูง. ความถี่ของการสอบเทียบ (Calibration Frequency) ประเภทเครื่องมือตัวอย่างความถี่ที่แนะนำเครื่องชั่งเชิงวิเคราะห์เครื่องชั่งละเอียด 4 ตำแหน่งขึ้นไปทุก 6 – 12 เดือนเครื่องวัดอุณหภูมิThermometer, Data Loggerทุก 12 เดือนเครื่องวัด pHpH Meter, Sensorทุก 6 เดือนเครื่องมือไฟฟ้าMultimeter, Clamp Meterทุก 12 เดือนเครื่องมือวิเคราะห์Spectrophotometer, Moisture Analyzerทุก 6 – 12 เดือน สรุป การสอบเทียบไม่ใช่เพียงกิจกรรมตามข้อกำหนดของมาตรฐาน แต่คือระบบประกันคุณภาพของผลการวัด ที่ช่วยให้มั่นใจได้ว่าเครื่องมือทุกชิ้นทำงานได้อย่างถูกต้องและผลการวัดที่ได้สามารถนำไปใช้ตัดสินใจได้อย่างปลอดภัย. FAQ...
อ่านเพิ่มเติม ❯